Wereldwijd bedroeg het aantal drugsgebruikers in 2024 331 miljoen – een recordaantal en een derde meer dan tien jaar geleden, wat vooral te wijten is aan de sterke toename van het gebruik van cannabis, cocaïne en synthetische opioïden, terwijl de meerderheid van de mensen met een verslaving nog steeds geen toegang heeft tot behandeling.
Die 331 miljoen mensen komen overeen met 6,2 % van de wereldbevolking in de leeftijd tussen 15 en 64 jaar en betekenen een stijging van 34 % ten opzichte van de cijfers uit 2014, toen dit aandeel nog 5,2 % van de wereldbevolking in deze leeftijdsgroep bedroeg, aldus het Werelddrugsrapport 2026, dat de VN vrijdag in Wenen heeft gepubliceerd.
Hoewel een deel van deze stijging kan worden verklaard door een wereldwijde bevolkingsgroei van ongeveer 10 %, is deze ook toe te schrijven aan een toename van het drugsgebruik.
Chloe Carpentier, hoofdauteur van het onderzoek, verklaarde tijdens een persconferentie dat de stijging van het aantal gebruikers deels te wijten is aan een beter inzicht in de situatie, aangezien steeds meer landen, met name in Afrika, uitgebreidere gegevens verstrekken.
Het rapport, dat is opgesteld op basis van de meest recente beschikbare gegevens, bevat geen eigen schattingen van het aantal drugsgerelateerde sterfgevallen, maar citeert wel de cijfers uit een studie getiteld „Global Burden of Disease“, waarin dit aantal wordt geschat op 492.000 in 2023. Cannabis is nog steeds veruit de populairste drug, met 256 miljoen gebruikers in 2024, gevolgd door opioïden (63 miljoen), amfetaminen (32 miljoen), cocaïne (25 miljoen) en ecstasy (21 miljoen).
Cannabis bereikte in 2024 256 miljoen gebruikers, 40 % meer dan tien jaar geleden, bij een wereldwijde prevalentie van 4,8 %. Noord-Amerika vertoont de hoogste consumptiecijfers, en het VN-rapport schrijft dit toe aan het beleid van cannabislegalisering in meer dan een dozijn Amerikaanse staten en in het naburige Canada, evenals aan een lagere risicoperceptie, ondanks de verspreiding van steeds sterkere cannabissoorten.
Opioïden zijn met 63 miljoen gebruikers de dodelijkste drugsoort en verantwoordelijk voor de overgrote meerderheid van de sterfgevallen die rechtstreeks worden toegeschreven aan het gebruik van verdovende middelen – in de allermeeste gevallen door een overdosis. Deze groep verdovende middelen komt vooral veel voor in Azië en Noord-Amerika, waar in de VS de afgelopen tien jaar honderdduizenden sterfgevallen door overdosering zijn geregistreerd, met name als gevolg van fentanyl.
Wat stimulerende middelen betreft, bedraagt het aantal amfetaminegebruikers 32 miljoen, waarbij methamfetamine de meest genoemde drug is onder personen die in Oost- en Zuidoost-Azië gebruikmaken van behandelingsprogramma’s, terwijl Noord-Amerika een andere regio is met een hoog gebruik. Cocaïne heeft 25 miljoen gebruikers, 38 % meer dan in het afgelopen decennium, met als belangrijkste markten Amerika en Europa.
De stijging van het cocaïnegebruik hangt samen met het feit dat de productie de afgelopen tien jaar is verviervoudigd en tegen 2024 zal stijgen tot meer dan 4.000 ton zuivere drug.
De groep van ecstasy-achtige drugs en andere hallucinogene middelen telt wereldwijd ongeveer 21 miljoen gebruikers, en het gebruik ervan heeft zich over alle continenten verspreid, waarbij de meeste gevallen zich concentreren in Amerika en Azië.
Het profiel van de gebruikers is overwegend jong, in de leeftijd tussen 15 en 34 jaar, en in ongeveer 75 % van de gevallen gaat het om mannen. Door verschillende factoren ontwikkelen vrouwen echter sneller een verslaving en ernstige stoornissen.
De behandeling van problematisch drugsgebruik is zeer beperkt: slechts één op de twaalf personen krijgt hulp; bij vrouwen daalt dit cijfer tot één op de 23, wat een aanzienlijke gendergerelateerde kloof in de wereldwijde gezondheidszorg vormt.
Bron: persbureaus
